Afstuderen in tweetallen

Wes Holleman | 21-08-2016 | 2 Reacties » | permalink

In vele hogescholen en universiteiten kunnen twee studenten desgevraagd samen afstuderen in een duoproject. De visitatie­commissies van de NVAO stellen daarbij wel als eis dat de taken binnen het duo zodanig worden verdeeld dat beide studenten los van elkaar op hun prestaties beoordeeld kunnen worden. Maar er zijn opleidingen, zoals bij de Avans Hogeschool, waar afstudeerders verplicht worden in duo’s te werken (Punt Avans 17/4/2014, Fok 14/8/2016). Ook in het voortgezet onderwijs zijn er scholen waar de profielwerkstukken in principe in tweetallen gemaakt moeten worden (Scholierenforum 14/3/2016). Wat zijn de voor- en nadelen van zo’n duoproject?
Lees verder … (PDF)

Omscholing onbetaalbaar geworden

Wes Holleman | 11-08-2016 | 2 Reacties » | permalink

Vervolgstudie is voor velen onbetaalbaar, kopte De Volkskrant woensdag­ochtend op de voorpagina (10/8/2016a). Tegenwoordig krijgt een universiteit of hogeschool in principe geen overheidssubsidie meer voor studenten die een tweede studie volgen, nadat ze al een diploma gehaald hebben. Dientengevolge moeten die studenten een kosten­dekkend collegegeld betalen. Bij het bepalen van de hoogte van dit zgn. instellingscollegegeld zijn sommige instellingen tamelijk coulant maar laten andere zich door bot winstbejag drijven.
Maar afgezien van de wijze waarop kostendekkendheid gecalculeerd wordt, kan men zich afvragen in hoeverre een verhoogd collegegeldtarief door de beugel kan uit een oogpunt van maatschappelijke rechtvaardigheid. Het is bij­voorbeeld nogal misleidend dat de koppenmaker van De Volkskrant van ‘vervolgstudies’ spreekt. Daarmee wordt gesuggereerd dat de (on-)betaal­baarheid van de tweede studie een luxeprobleem is: zo gek is het toch niet dat iemand diep in de buidel moet tasten als hij na het behalen van zijn bachelor- en masterdiploma Rechtsgeleerdheid nog eens het bachelor- en masterdiploma Bedrijfseconomie wil halen? Journaliste Charlotte Huisman laat echter in een vervolgartikel (10/8/2016b) zien dat het instellings­collegegeld niet alleen een barrière vormt voor luxe-opscholing, maar ook voor existentiële omscholing. Ze beschrijft de casus van een veertigjarige vrouw die niet meer gelukkig is in haar beroep van Leraar Basisonderwijs. Ze volgt daarom een deeltijdopleiding tot Communicatie­adviseur bij de Hogeschool Windesheim. Volgens de traditionele berekeningswijze zou ze de hogeschool als deeltijder een jaarlijks collegegeld van 1163 euro moeten betalen, maar Windesheim heeft gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheid dit gereduceerde collegegeld op te trekken naar het voltijdse tarief van 1984 euro per inschrijvingsjaar. Dat is een opslag met 71%. Daar komt echter bij dat de lerares een kleine twintig jaar geleden al een pabodiploma heeft behaald. In zo’n geval moeten deeltijd- en voltijdstudenten aan Windesheim 6500 euro per inschrijvingsjaar betalen. De totale opslag op het traditionele collegegeld bedraagt dus:
{(6500-1163)/1163}x100% = 459%.
Hiermee is geïllustreerd dat het instellingscollegegeld een ernstige barrière kan vormen voor mensen die vastlopen in hun loopbaan en zich moeten ómscholen om een nieuwe start te maken.

Wederrechtelijke vrijheidsberoving

Wes Holleman | 08-08-2016 | 2 Reacties » | permalink

Een leraar van een Duitse middelbare school zit in de beklaagdenbank wegens weder­rechtelijke vrijheidsberoving van dertienjarige leerlingen (Rheinische Post 4/8/2016). Hoe is dat zo gekomen? Tijdens een blokuur aan het eind van de schooldag werd de orde zo ernstig verstoord dat de les niet meer normaal voortgang kon vinden. De leraar gaf de hele klas strafwerk, dat aan het eind van het blokuur moest worden ingeleverd. Toen de bel ging hadden sommige leerlingen het strafwerk nog niet af. Hij verbood hun de klas te verlaten zolang ze het opgedragen strafwerk niet hadden ingeleverd. Er werd hevig ge­protesteerd omdat sommige leerlingen hun bijlesafspraak of de bus dreigden te missen. Hij versperde hun de weg toen ze, in weerwil van zijn verbod, aanstalten maakten om te vertrekken. Met een mobieltje werd de politie gebeld: we worden wederrechtelijk van onze vrijheid beroofd (bovendien was er sprake van mishandeling van een weerspannige leerling). Volgens de schoolwet van de deelstaat Nordrhein-Westfalen kan de school leerlingen voor straf laten nablijven, maar daarbij geldt als voorwaarde dat de ouders tevoren ervan in kennis zijn gesteld. Aan­gezien dat in dit geval was nagelaten, meende het OM vervolging te moeten instellen.
Je kunt deze casus vanuit twee gezichtshoeken evalueren. Aan de ene kant is het zinvol te reconstrueren hoe het kwam dat het incident zozeer geëscaleerd en gejuridiseerd is en hoe dat had kunnen worden voorkomen. Maar aan de andere kant rijst de juridische en pedagogische vraag in hoeverre de straf­maatregel ‘Nablijven’ in de moderne verhoudingen überhaupt verdedigbaar is en in hoeverre de uitvoering van die strafmaatregel gereguleerd moet worden zoals door de wetgever in Nordrhein-Westfalen is gedaan. In dit verband moet ik terugdenken aan een nota die de regering-Cameron in 2010 aan het Engelse parlement heeft voor­gelegd. De schooldiscipline moest volgens de con­servatieve indieners worden versterkt. Daartoe werd in paragraaf 3.8 aan­gekondigd: “Staff should be able to punish unacceptably poor behaviour immediately in the way that they think most appropriate, using their pro­fessional judgement and understanding of the child concerned. This should include being able to issue an immediate detention to take place on the same day. So we will legislate to abolish the requirement to give 24 hours’ notice for detentions.” Dit beleidsvoornemen heeft inmiddels zijn beslag gekregen (Daily Mail 16/1/2012).
Zie ook: De Telegraaf (4/8/2016)

The honours experience

Wes Holleman | 07-08-2016 | permalink

Clara Strunck heeft drie jaar Oxbridge achter de rug (Daily Telegraph 28/7/2016): de beste academische ‘Bildung’ die je je maar wensen kunt. Daar kan geen enkel undergraduate honoursprogramma ter wereld aan tippen. In die veilige academische community heeft ze geleerd dat onvoorwaardelijke ijver gecombineerd met strakke planning inderdaad excellente studieresultaten oplevert. Maar na afstuderen merkte ze dat ze niet de survival skills had verworven die nodig zijn om te functioneren in de kille maatschappij.
Geldt dat probleem ook voor de honoursprogramma’s die het Nederlandse hoger onderwijs aanbiedt? Nee, in haar recente boek The Honours Experience laat een landelijke projectgroep vele studenten en oud-studenten aan het woord, maar signalen in die trant ontbreken. Dat komt vermoedelijk doordat de projectgroep relatief veel aandacht besteedt aan honoursprogramma’s die verbonden zijn aan beroepsopleidingen. Getalenteerde studenten krijgen de gelegenheid een verzwaard programma te volgen om zich tot een excellente professional te ontwikkelen. Het pro­bleem van Clara Strunck kan veeleer optreden in de honoursvariant van universitaire bachelorstudies waar men studenten beoogt te vormen door onderdompeling in weten­schappelijk onderzoek en waar ze zich des­gewenst ook kunnen kwalificeren voor de vervolg­opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker.
Lees verder … (PDF)

Rechtspositie van studenten

Wes Holleman | 28-07-2016 | 1 Reactie » | permalink

Achttien maanden geleden trachtte minister Bussemaker de afschaffing van de basisbeurs door de Eerste Kamer te loodsen. Bij die gelegenheid zegde zij toe dat ze in gesprek zou gaan met de koepelorganisaties (VSNU en VH), met de studentenorganisaties (ISO en LSVb) en met andere deskundigen om te bekijken of de rechtspositie van studenten versterkt moest worden nu ze, wat de financiering van hun studie betreft, op zichzelf werden teruggeworpen. Onlangs rappor­teerde de minister in een Kamerbrief wat die gespreksronde heeft opgeleverd.
De input van de gesprekken werd geleverd door knelpuntennotities van de studentenorgani­saties. Grofweg gesproken, droegen zij twee soorten knelpunten aan. Enerzijds de rigiditeit van de lokale regelgeving, waarmee universiteiten en hogescholen de studie­voortgang belemmeren, en anderzijds de ondoorzichtigheid van die regelgeving waardoor studenten belemmerd worden in de verdediging van hun rechten en belangen. Flagrant in strijd met de ministeriële toezeg­ging werd het onderwerp van de gespreks­ronde beperkt tot de laatstbedoelde categorie knel­punten: de rechtsbescherming van individuele studenten zodat ze hun rechten en belangen kun­nen verdedigen als hun universiteit of hogeschool daarop in besluiten of handelingen inbreuk maakt. Maar ook binnen de aldus ingeperkte gespreksruimte, houdt de minister de boot af:
Lees verder … (PDF)

Behaalde studiepunten blijven staan (II)

Wes Holleman | 15-06-2016 | 4 Reacties » | permalink

Er komt een beetje schot in de strijd tegen het doorgeschoten rendements­denken van universiteiten en hogescholen. Het Hoger Onderwijs Persbureau heeft verleden dinsdag Tien vragen over het bindend studieadvies beantwoord (DUB 14/6/2016). Krachtens de nieuwe jurisprudentie is het verboden om méér dan eenmaal een propedeutisch BSA uit te brengen aan een student. Maar verleden dinsdag is nog een andere mijlpaal bereikt. De Eerste Kamer heeft namelijk het wetsvoorstel goedgekeurd waarin bepaald is dat de geldig­heidsduur van tentamens alleen mag worden beperkt op grond van de veroudering van kennis. Behaalde studie­punten mogen dus niet meer worden vernietigd vanwege het enkele feit dat de student studievertraging heeft opgelopen.
Dat baanbrekende nieuws heeft tot nog toe niet de krant gehaald. De journalisten van het Hoger Onderwijs Persbureau hebben wel bericht dat het desbetreffende wetsontwerp Versterking Bestuurskracht is aangenomen (Profielen 14/6/2016), maar ze vergeten erop te wijzen dat de onderwijs- en examenregelingen van de universiteiten en hogescholen dientengevolge dus grondig moeten worden aangepast. Zelfs moet men zich afvragen of de bestaande BSA- en vrijstellingsregelingen onverkort gehandhaafd kunnen worden: indien behaalde eerstejaars­tentamens hun geldigheid behouden als een student naar een andere opleiding omzwaait, kan hij of zij dan aanspraak op vrijstellingen maken in de nieuwe opleiding?
Maar studenten moeten nog niet te snel juichen. Het wachten is op het Koninklijk Besluit om de wet in werking te doen treden. Misschien zal dat nog even duren, want er zit een ondergeschikt foutje in de wetstekst dat eerst nog via een ‘novelle’ door beide Kamers moet worden hersteld voordat het aangenomen wetsartikel (7.10 lid 4 WHW) kan worden ingevoerd.

Privacy van aspirant-studenten

Wes Holleman | 14-06-2016 | permalink

De meeste universiteiten en colleges in de Verenigde Staten eisen van aspirant-studenten dat ze bij hun verzoek om toelating aangeven of ze een strafblad hebben. Soms wordt ook gevraagd of ze zich op de middelbare school misdragen hebben. Maar de federale overheid heeft nu een campagne op touw gezet om dit soort vragen te schrappen (Chronicle H.E. 10/6/2016). Het is onrechtvaardig om op grond van een strafblad iemands studie­geschiktheid in twijfel te trekken en hem de toegang te weigeren. Bovendien werkt het demotiverend om aanstaande studenten te dwingen dit soort persoonsgegevens prijs te geven: het is goed voor de reïntegratie als je je welkom voelt en met een schone lei mag beginnen.
Hoe zit dat eigenlijk in Nederland? Aspirant-studenten in het hoger onderwijs (en binnenkort ook in het mbo) moeten gewoonlijk een aanmeldingsformulier invullen in het kader van de studiekeuzecheck. Het is inderdaad denkbaar dat sommige beroeps­opleidingen in dat verband op de Verklaring omtrent het Gedrag zullen wijzen, als vereiste voor stagetrajecten. Maar bij de inrichting van de studiekeuzecheck spelen ook algemenere beleidsvragen rond de privacy van aspirant-studenten: a) Hoe wordt bewaakt dat we bij de studiekeuzecheck terughoudend zijn met de verzameling en opslag van privacygevoelige gegevens? b) Hoe voorkomen we dat de verschillende proce­dures gaan interfereren (studiekeuzecheck, toelating, vrijstellingen, de aanvraag van redelijke aanpassingen in geval van functiebeperking)? c) En kunnen we garanderen dat de verzamelde gegevens vernietigd of geanonimiseerd worden zodra de studiekeuzecheck is afgerond? Dat zijn fundamentele beleidspunten die men niet kan afdoen met een summiere melding zoals bedoeld in de Wet Bescherming Persoonsgegevens (c.f. Hogeschool Windesheim 2016).

Rechten van allochtone burgers

Wes Holleman | 12-06-2016 | 1 Reactie » | permalink

In de Tweede Wereldoorlog, na de Japanse aanval op Pearl Harbor, werden 120.000 Amerikaanse ingezetenen van Japanse komaf in concentratiekampen opgesloten. Van hen had 62% een Amerikaans paspoort. Het waren geen krijgsgevangenen en ze waren evenmin verdachte in een strafproces. Ze werden zomaar gevangen gezet omdat ze, in het Westen van de USA wonend, Japans bloed hadden. Na de Tweede Wereldoorlog moest worden geconcludeerd dat hun grondrechten waren geschonden en dat ze recht hadden op spijtbetuiging, schade­vergoeding en financiële genoegdoening.
Videomaker Frank Chi heeft onlangs een filmpje uitgebracht met brieven van toentertijd geïnterneerde kinderen. De brief­fragmenten worden voorgelezen door moslimscholieren uit het hedendaagse Amerika. De boodschap is duidelijk: net als de onschuldige Japanse medeburgers tijdens de Tweede Wereldoorlog worden heden te dage de onschuldige islamitische mede­burgers gediscrimineerd en met de nek aangekeken. Net als toen dreigen we de burger- en mensenrechten van allochtone ingezetenen en van vreemdelingen uit te hollen. Laten we ditmaal de rug rechthouden om het voortbestaan van onze democratische rechtsstaat en onze multiculturele Amerikaanse samen­leving te beschermen. En laten onze politici ons daarin voorgaan.
Bron: Huffington Post (17/5/2016; 3/6/2016)

Non scholae sed vitae

Wes Holleman | 06-06-2016 | 1 Reactie » | permalink

We leren te veel voor de school en te weinig voor het leven, schreef de Romeinse wijsgeer Seneca in zijn Morele Brieven. Paul T. Corrigan koppelt daar een concreet advies aan (Inside HigherEd 3/6/2016): je moet je studie­boeken niet verkopen nadat je het tentamen gehaald hebt. Docenten leggen in hun onderwijs te veel nadruk op het accumuleren van kennis in het hoofd van hun studenten en wijzen te weinig op het belang dat studenten hun kennis opslaan en toegankelijk maken in een persoonlijke hand­bibliotheek. Maar in een vorig blogbericht zette ik uiteen dat lang niet alle leermiddelen daarvoor geschikt zijn. De Bosatlas verdient zijn plaats in een persoonlijke hand­bibliotheek, maar er zijn heel wat leermiddelen die uitsluitend leer- en geen naslag­functies vervullen. Eigenlijk zou men in het leerplan van elke opleiding niet alleen de leerdoelen moeten specificeren die uiteindelijk bereikt moeten worden, maar ook het arsenaal van naslagmiddelen dat leerlingen of studenten aan het einde van hun opleiding zouden moeten hebben vergaard.

Wetteloosheid in het hoger onderwijs

Wes Holleman | 05-06-2016 | 3 Reacties » | permalink

Het hoogste bestuursrechtelijke orgaan voor het hoger onderwijs is het College van Beroep (CBHO). Onlangs gaf rechter Ben Olivier bij gelegenheid van zijn 70e verjaardag een opzien­barend afscheidsinterview. Hij hekelt de wetteloos­heid van universiteiten en hogescholen: ze zijn met het Bindend Studieadvies (BSA) aan de haal gegaan. Sinds augustus 2014 heeft het CBHO ettelijke malen gevonnist dat studenten door sommige instellingen ten onrechte met een BSA worden heengezonden, op basis van lokale regels die in strijd met de wet zijn. In principe mogen vertraagde propedeusestudenten namelijk alleen aan het eind van hun eerste en niet meer in hun tweede studiejaar wegens ongeschikt­heid worden weggestuurd. Tot 25/8/2014 konden de betrokken instellingen nog redeneren dat ze zich aan de letter van de wet hielden, maar het CBHO vonniste toen dat hun interpretatie tegen de bedoelingen van de wetgever indruiste.
Hoe is het mogelijk dat de betrokken universiteiten en hogescholen domweg voortgingen met hun onwettige selectiepraktijken en het CBHO-vonnis in de wind sloegen?
Lees verder … (PDF)