Een jaar onderwijsethiek (2007)

Wes Holleman | 31-12-2007 | permalink

De website Onderwijsethiek.nl is nu een jaar in de lucht. De inhoudsopgave 2007 treft u HIER aan. Mocht u willen reageren op postings in het nieuwe jaar, stuur uw bijdrage dan per e-mail naar de eindredactie (zie Colofon). En mocht u, vanuit uw belang­stelling voor de onderwijsethiek, zelf willen publiceren op deze website, geef u dan als medewerker op.

What’s in a name: mag je ‘homo’ roepen naar agent?

Wes Holleman | 30-12-2007 | permalink

Je mag kwaad op iemand zijn en je mag iemands handelen afkeuren. Ook is het in principe toegestaan daaraan in diens bijzijn uiting te geven. Maar het is onbeleefd om iemand uit te schelden. En volgens het Wetboek van Strafrecht (art.266) zijn sommige uitingen zelfs strafbaar, namelijk als de betrokkene daarmee opzettelijk in het open­baar beledigd wordt. Eergisteren heeft het gerechtshof in Den Bosch iemand veroor­deeld omdat hij, woedend over een bekeuring, een politieagent voor homo had uit­ge­maakt. Hij erkende dat deze uitlating als beledigend scheldwoord bedoeld was. En de agent had dat ook zo opgevat.
Hiermee corrigeert het gerechtshof de eerdere uitspraak van de politierechter, die meende dat een aanduiding van iemands mogelijke seksuele geaardheid niet als een belediging hoeft te worden opgevat, tenzij deze gepaard gaat met een kwalificatie als ‘gore’ of ‘vuile’. De vraag rijst: wat’s in a name?
Lees verder … (PDF)

Strategische agenda hoger onderwijs

Wes Holleman | 29-12-2007 | 2 Reacties » | permalink

Op 23 november bracht minister Plasterk de Strategische Agenda Hoger Onderwijs uit: de voorzet tot het vierjaarlijkse Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan. Op 14 de­cem­ber publiceerde hij vervolgens het officiële concept-HOOP 2008 (deel 1, 2 en 3), onder de titel Het Hoogste Goed. Maar een paar dagen eerder discussieerde hij daarover met de Vaste Kamercommissie Onderwijs (10/12/2007). Het stenografisch verslag van deze bijeenkomst biedt een kijkje in de politieke keuken.
Lees verder … (PDF)

Werkleerplicht tot 27 jaar

Wes Holleman | 24-12-2007 | permalink

Sinds 1 augustus 2007 vallen jongeren van 16 tot 18 jaar onder de volledige leer­plicht zolang ze geen VWO-, HAVO- of MBO-2 diploma hebben behaald. Dat wordt de kwalificatieplicht genoemd. Daarnaast zou er een ‘leerwerkplicht’ voor 18- tot 27-jarigen worden ingevoerd, stond in het Coalitieakkoord van het kabinet Balkenende IV. Maar een dergelijke inbreuk op het zelfbeschikkingsrecht van de burger blijkt juridisch niet haalbaar te zijn. Wie na z’n achttiende aan de kost weet te komen, kan niets in de weg worden gelegd, ook al zit hij of zij werkeloos thuis. Staatssecretaris Aboutaleb heeft op 21 december een nieuw plan, de Beleidsnota werkleerplicht, uitgebracht: als iemand na z’n achttiende geen opleiding volgt en evenmin op eigen kracht een baan vindt, kan hij of zij in principe geen beroep op een gemeentelijke bijstandsuitkering doen. Als je toch tot je 27e van een inkomen verzekerd wilt zijn, moet je met de gemeente een soort contract sluiten, waardoor je verplicht wordt een werkkring te aanvaarden en/of een opleiding te volgen.

Groepswerk

Wes Holleman | 23-12-2007 | 1 Reactie » | permalink

Een achtweekse cursus in een universitaire opleiding. We zitten in week 5. De laatste twee weken zijn gereserveerd voor projectwerk, afgesloten met een plenaire presentatiedag. ‘Dit project zullen we in groepjes van vijf doen’, kondigt de docent aan. De studente slaakt een moedeloze zucht. In het onafhankelijke universiteitsblad Mare (13/12/2007) vertelt columniste Rosanne Hertzberger wat er in haar omging. Wederom twee weken van geestdodend groepswerk. Een individuele paperopdracht kost de docent aanzienlijk meer nakijkwerk, maar voor de studenten zou de uitdaging en de leeropbrengst vele malen groter zijn (Holleman 2006 p.73-77). Althans als ze voldoende feedback krijgen en voldoende tijd om vervolgens een verbeterde versie in te leveren. Maar valt dat te plooien in een strak jaarrooster van 5×8 weken?

Discriminatie?

Wes Holleman | 22-12-2007 | 1 Reactie » | permalink

Orthodoxe joden mogen op de zaterdagse sjabbat geen enkele arbeid verrichten. De UvA-opleiding Tandheelkunde organiseert op een zaterdag in april haar decentrale toelatingsonderzoek, op basis waarvan 50% van de beschikbare studieplaatsen verdeeld worden. Het verzoek van een joodse aspirant-studente of ze op een andere dag mag komen, is niet ingewilligd, zo bericht Folia.nl (21/12/2007). Ze heeft bij de landelijke Commissie Gelijke Behandeling een klacht wegens discriminatie ingediend. Volgens artikel 5 van de Arbeidstijdenwet 2007 kunnen (christelijke, joodse, islami­tische) werknemers niet verplicht worden op hun eigen zondag te werken, tenzij dat zowel noodzakelijk als in de arbeidsovereenkomst bedongen is. Op dit concrete geval is die wet niet van toepassing, maar hij geeft wel inzicht in de waarden waarop de Nederlandse samenleving rust. In het Reformatorisch Dagblad (13/12/2007) wordt verslag gedaan van de argumenten die de partijen pro en contra hebben aangevoerd.

Studentenmonitor 2006

Wes Holleman | 21-12-2007 | permalink

De dagbladen zijn niet verder gekomen dan het persbericht van OCW. Volgens de tabellenbijlage van de OCW-Studentenmonitor 2006 bedraagt de gemiddelde tijdsbesteding van studenten in het hoger onderwijs (2005/06) :
— voltijdopleiding hbo: studie 36 uur, bijbaan 10 uur, bestuurswerk 2 uur per week;
— voltijdopleiding wo: studie 32 uur, bijbaan 9 uur, bestuurswerk 3 uur per week;
— deeltijdopleiding hbo: studie 23 uur, bijbaan 28 uur, bestuurswerk 1 uur per week;
— deeltijdopleiding wo: studie 21 uur, bijbaan 27 uur, bestuurswerk 1 uur per week.
De cijfers uit de Studentenmonitor zijn goed bruikbaar om vast te stellen of de studie-inzet over de jaren heen omhoog of omlaag gaat. Maar het zijn rekenkundige gemiddelden. Je kunt op basis daarvan dus geen conclusies trekken over de studie-inzet van de modale of mediane student. Hij (zij) doet vermoedelijk geen bestuurs­werk. En de mediane deelnemer aan een voltijdopleiding besteedt vermoedelijk aanzienlijk meer uren aan de studie dan het gerapporteerde rekenkundig gemiddelde, want dat wordt gedrukt door de studenten die veeleisende nevenwerkzaamheden hebben (bijvoorbeeld een halve baan, een studentassistentschap, gezinsverplich­tingen). Lang niet alle studenten die bij een voltijdse opleiding staan ingeschreven zijn voltijdse studenten.
En dan nog een weetje tot slot: waarom maken de wo’ers wekelijks gemiddeld minder uren dan de hbo’ers? In de voltijdopleiding zijn ze slechts 3% van hun studietijd op stage, terwijl hun hbo-collega’s 16% van de studietijd op stages kunnen afboeken. Ze zijn 59% van hun studietijd op thuisstudie aangewezen, terwijl dat bij hbo-studenten slechts 42% is. 

The good professional: werkzame idealen

Wes Holleman | 20-12-2007 | permalink

Van een goede professional wordt verwacht dat hij of zij het eigen handelen regu­leert, mede met hulp van de leden van de beroepsgroep. Daarbij gaat het enerzijds om ambachtelijk vakmanschap en anderzijds om beroepsethiek. Onderzoekers van de Vrije Universiteit en de Universiteit van Tilburg zijn bezig met het project The good professional, dat zich op de beroepsethiek concentreert. De professionele ethiek rust op drie pijlers: professionele plichten (vaak vastgelegd in een gedragscode), alge­mene­re principes (bv. ‘do no harm’), en professionele deugden en idealen. De onder­zoekers willen meer klaarheid brengen in de relatie tussen deze drie pijlers. Vorig jaar october werd een studiedag belegd waar inleiders uit vele verschillende beroeps­groe­pen hun professionele idealen trachtten te verduidelijken. Die studiedag is uitgemond in een bundel, getiteld Werkzame idealen, ethische reflecties op professionaliteit, onder redactie van Jos Kole en Doret de Ruyter (Van Gorcum, september 2007). In 2009 hoopt het projectteam een wetenschappelijke studie uit te brengen waarin een algemene theorie over ‘the good professional’ ontvouwd wordt. Daarbij zal vooral aandacht worden besteed aan de vraag welke rol de verschillende partijen (zoals de overheid, de beroepsgroep en de professional zelf) toekomt bij de regulering van het professionele handelen.

Nationale denktank: succes op school!

Wes Holleman | 20-12-2007 | permalink

Op initiatief van de Stichting De Nationale Denktank heeft een team van master­studenten, pas afgestudeerden en promovendi het Nederlandse onderwijs doorgelicht. Na vier maanden hard werken werd gisteren het eindrapport Succes op school! gepresenteerd. In een speciale krant zijn de uitkomsten samengevat.

Ruim baan voor ieders talent

Wes Holleman | 20-12-2007 | 1 Reactie » | permalink

Vorige week kwam het eindrapport van de commissie Ruim Baan voor Talent uit. Volgens haar oorspronkelijke opdracht (2004) moest de commissie onderzoeken hoe men topopleidingen in het hoger onderwijs van de grond zou kunnen krijgen. De commissie concludeerde algauw dat ze beter een andere weg kon inslaan. Is dat het einde van de topopleidingen of kan er iets veel mooiers voor in de plaats komen? Die vraag tracht ik te beantwoorden in Scienceguide.nl.
Lees verder: het einde van de topopleiding.