onderwijsethiek.nl

In De Pers (25/10/2007) wordt Jaap Krikke, sectordirecteur van het ROC Twente, geïnterviewd door Peter Wierenga. Heb al uw leerlingen lief luidt de titel van het artikel. De aanleiding is het verschijnen van het boekje Je moet wel van ze houden dat hij samen met Maarten Meester heeft geschreven over onderwijs aan allochtone leerlingen. Hij geeft dertig adviezen voor kleurrijk onderwijs. Eindelijk een opinion leader die zich niet gek laat maken door de dogmatische voorvechters van gedwongen assimilatie of door het giftige gedachtengoed van Wilders en Verdonk.

Simon Horsten bericht in het studentenweekblad Veto (34:4, 15-10-2007) over onprofessioneel gedrag (?) van een docent van de Leuvense opleiding Arabistiek. Docent M., een rasechte Vlaming, heeft zijn studenten jarenlang kosten in rekening gebracht die, zoals de faculteitsdecaan achteraf verklaart, ‘normaal gezien op een andere manier worden gedekt’. De studenten moesten bijvoorbeeld aan het begin van de eerstejaarsleergang Modern Arabisch 110 euro betalen voor studiematerialen (een losbladig werkboek en audiocassettes), die qua productieprijs niet meer dan 45 euro waard waren. De aankoop was nagenoeg verplicht en kopiëren was niet toegestaan. Alles bij elkaar betaalde de student over de cursusjaren heen aan docent M. een opslag van 225 euro bovenop de productieprijs. Het losbladige werkboek was provisorisch vormgegeven (als een werkboek-in-ontwikkeling!); sinds 2007 bestaat er een handelseditie van het definitieve werkboek die voor 90 euro over de toonbank gaat. De opslag die studenten aan M. betaalden voor de cursusmaterialen van het interfacultaire instituut Levende Talen (ILT), moet volgens M. worden beschouwd als vergoeding voor ‘auteursrechten’ die gebruikt werd ‘om nieuwe projecten te ontwikkelen voor de verbetering van het onderwijs’. Inmiddels heeft het ILT de opslag aan de zittende studenten gerestitueerd, die vervolgens bij M. zal worden teruggevorderd.
Lees verder … (PDF)

Het dagblad Trouw (23/10/2007) wijdt een achtergrondartikel aan de experimentele opleiding tot arbeidsmarktgekwalificeerd assistent (AKA). Wat is dat nou weer? Het is een eenjarige opleiding die uitmondt in een MBO-1 diploma. Anders dan in de normale assistentenopleidingen leggen de leerlingen zich niet meteen op een smalle beroepssector vast (bv. assistent-schilder, zorghulp, horeca-assistent), maar bereiden ze zich na een oriëntatieperiode op een bredere beroepenwaaier voor (techniek, zorg & welzijn, economie & handel, of voedsel & leefomgeving). De brede AKA-opleiding verschilt ook nog in twee andere opzichten van de reguliere MBO-1 opleidingen:
a) het is een dagopleiding met stage (BOL), terwijl de smalle opleidingen ook in een beroepsbegeleidende (BBL-)variant gevolgd kunnen worden;
b) de AKA-opleiding kan ook door scholen voor Praktijkonderwijs en door VMBO-scholen verzorgd worden, mits de examinering en diplomering bij een MBO-instelling berust. Praktijkonderwijs is bestemd voor risicojongeren die, door een IQ-score van 60 à 80 en/of ernstige leerachterstanden, in eerste instantie niet geschikt zijn voor een diplomagerichte schoolloopbaan in het VMBO. Daarnaast zijn er binnen het VMBO speciale ‘leerwegondersteunende’ faciliteiten om risicojongeren naar het diploma toe te geleiden; deze LWOO-faciliteiten zijn bedoeld voor leerlingen met ernstige leerachterstanden in combinatie met een IQ-score van 75 tot 90 dan wel sociaal-emotionele problemen.
De experimentele AKA-opleiding is dus bedoeld als een schakelklas tussen VMBO en Praktijkonderwijs enerzijds en MBO of arbeidsmarkt anderzijds. Van de AKA-experimenten wordt verslaggedaan op de Akans-site.

In het weekblad van de Universiteit Twente wordt melding gemaakt van een noviteit in de Faculteit Management en Bestuur (UT-Nieuws 11/10/2007): een ‘onderwijs­handvest’ waarin wederzijdse rechten en plichten van docenten en studenten omschreven zijn. Het is bedoeld als een soort ethische code, een gentlemen’s agreement tussen docenten en studenten. In de tekst en vormgeving van het handvest is zoveel mogelijk gekozen voor wederkerigheid: tegenover de morele plicht van de ene partij staat ook een morele plicht van de andere partij.
Lees verder … (PDF)

Het UCU is een Engelstalige bachelor-opleiding ‘Liberal Arts and Sciences’. Studenten kunnen kiezen tussen de majors Humanities, Science en Social Science. Om een NVAO-accreditatie te verkrijgen, is dit jaar een internationale visitatiecommissie op bezoek geweest, onder leiding van de Twentse hoogleraar Van der Wende (vergelijkende onderwijskunde). De commissie kwam met een lovend rapport. Onderwijsniveau UCU uitstekend kopt het Utrechtse universiteitsblad (17/10/2007). Maar de commissie bestond merendeels uit Noord-Amerikaanse hoogleraren. Zij heeft de kwaliteit van de opleiding niet vergeleken met verwante brede bacheloropleidingen in binnen- of buitenland. Aspirant-studenten kunnen uit het visitatierapport niet opmaken wat de sterke en zwakke kanten van deze opleiding zijn. En er worden bijvoorbeeld geen kritische kanttekeningen gezet bij de duur van het programma (3×32 weken), noch bij het bijzondere beoordelingssysteem (compensabele onvoldoendes, in principe geen herkansingen). Op het eerste gezicht is het een uitdagende, breed-vormende, studeerbare, internationaal- en multidisciplinair georiënteerde opleiding. Maar het Nederlands-Vlaamse Accreditatieorgaan zal moeten uitmaken of de commissie voldoende getoetst heeft of deze postsecundaire opleiding aan de kwalitatieve bekostigingseisen van een Nederlandse universitaire bachelorstudie beantwoordt.

Dat is volgens het persbureau NOVUM de belangrijkste conclusie van een recent gepubliceerd CINOP-onderzoek. Het dagblad Trouw had op 19/10/2007 de primeur: vmbo-leerlingen mislukken vaak na overstap naar havo. ‘Stap naar havo valt vmbo’er zwaar’, kopt De Volkskrant een dag later. Maar hoeveel vmbo-doorstromers mislukken er nou helemaal op de havo? Slechts één op de vier haakt onverrichterzake af (en maakt dus vermoedelijk de omzwaai naar het mbo). Dat is niet veel. Maarliefst drie op de vier ‘stapelaars’ hebben succes. Wat ik zou willen weten is hoeveel procent van de vmbo’ers die de ‘theoretische leerweg’ (de voormalige mavo) hebben voltooid, naar de havo doorstromen. Als dat, netzoals vroeger, één op de drie is, kan men moeilijk van een groeiende tweedeling in het Nederlandse onderwijsbestel spreken.

In de wet (WVO art.11) is bepaald dat leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs jaarlijks 1040 klokuren les moeten krijgen. De redenering loopt als volgt. Volgens het Inrichtingsbesluit WVO (art.16) hebben leerlingen maximaal 60 werk­dagen vakantie (exclusief maximaal acht erkende feestdagen). Het wettelijk voor­geschreven schoolprogramma omvat dus jaarlijks circa 39 vijfdaagse werkweken. Een modale school heeft een lesweek van 32 les-uren ad 50 minuten (= 26,67 klok­uren = 5,33 klokuren per dag). Welnu: 39 weken ad 26,67 klokuren is 1040 klokuren. Scholen die niet aan deze norm voldoen, riskeren een boete. De VO-raad heeft op 12/10/2007 uitgesproken dat de 1040-norm onwerkbaar is en dat deze norm verlaagd moet worden. Maar is dat ook in het belang van de leerling?
Lees verder … (PDF)

De socioloog prof.dr. Jaap Dronkers heeft een kritisch boek gepubliceerd over de sociaal-democratische politiek gericht op het creëren van gelijke onderwijskansen: De ruggen­­graat van ongelijkheid. Eerder hield hij een mondelinge voordracht over hetzelfde onderwerp. In De Volkskrant (10/10/2007, p. 11) is een fragment uit het boek afgedrukt, onder de titel ‘Foute aanpak ongelijkheid in onderwijs’: Dronkers bespreekt vier fouten die Europese sociaal-democratische politici naar zijn oordeel sinds de Tweede Wereldoorlog hebben gemaakt in hun gelijkekansenbeleid.
Lees verder … (PDF)

Drs.X is lid van de centrale directie van het Commanderij College, een grote scholen­gemeenschap in Gemert (2600 leerlingen). Hij is het niet eens met de aanbeveling van de Commissie Rinnooy Kan dat eerstegraadsleraren beter gesalarieerd moeten worden. Daarom schrijft hij in de eerste week van september een opiniërend artikel in het Eindhovens Dagblad. Hij betitelt de Commissie als een rechtse, reactionaire denktank, die de oren teveel heeft laten hangen naar de eerstegraadsleraren verenigd in Beter Onderwijs Nederland (BON). Dan vervolgt hij met een filippica tegen die luie BON-aanhangers, die terugverlangen naar het klassikale onderwijs en zich schrap zetten tegen didactische en organisatorische vernieuwingen. En in één moeite door richt hij zijn pijlen op álle eerstegraadsleraren: volgens hem hebben zij het contact met de hedendaagse jeugd verloren en kan hun wijze van lesgeven de leerlingen niet meer boeien.
Lees verder … (PDF)

Edien Bartels en Francisca Greiner hebben hun hart verpand aan een basisschool in Amsterdam-West. Gloedvol betogen zij in NRC-Handelsblad (3/10/2007, p.6): Leesachterstand is onnodig. Hieronder probeer ik hun betoog samen te vatten in de vorm van een manifest voor de eerstkomende jaarlijkse Alfabetiseringsdag.
Lees verder … (PDF)