Perverse prestatie-indicatoren

Wes Holleman | 25-11-2007 | permalink

De scholieren gingen deze week massaal de straat op tegen de 1040-urennorm. Ze protesteren met name tegen de perverse beleidseffecten die de Haagse politiek teweegbrengt. De scholierenvakbond LAKS licht toe: ‘Het ministerie heeft eind 2006 van de Tweede Kamer de opdracht gekregen om streng te controleren op scholen die de minimumgrens voor het aantal lesuren niet halen. Op zichzelf niet vreemd, maar het moet niet zo zijn dat scholen zich gedwongen gaan voelen om de meest belache­lijke oplossingen te bedenken.’ In het Haags handhavingsbeleid worden scholen uitsluitend op de hoeveelheid gemaakte uren en niet op de kwaliteit van hun programma’s en roosters afgerekend. Scholen die niet aan de 1040-urennorm voldoen, krijgen een fikse boete. Doch scholen gaan vrijuit als ze de belangen van de leerlingen met voeten treden om toch maar die norm te halen. Dan verdient een lagere urennorm de voorkeur, ingebed in een evenwichtige set van prestatie-indicatoren.
Lees verder … (PDF)

De mens achter de professional

Wes Holleman | 23-11-2007 | 1 Reactie » | permalink

Arnoud-Jan Bijsterveld, opgeleid als historicus, is hoofddocent en bijzonder hoog­leraar aan de Universiteit van Tilburg. Hij geeft sociaal-culturele geschiedenis in de faculteit Sociaal-culturele Wetenschappen. Zijn promotieonderzoek ging over de identiteitsproblemen van pastoors in het laat-middeleeuwse Noord-Brabant, laverend tussen kerk en wereld. Als bijzonder hoogleraar houdt hij zich bezig met de identiteit van de Brabanders (Regionale geschiedenis, volkscultuur en erfgoed in Brabant). En privé heeft hij als homoseksueel zijn identiteit moeten vinden in een overwegend heteroseksuele samenleving. In het universitaire weekblad Univers (18/10/2007) roept hij homoseksuele docenten op hun seksuele identiteit niet te verbergen. Hij hoopt na­me­­lijk dat ze zodoende als rolmodel voor homoseksuele studenten kunnen fungeren. Wat valt hier vanuit de onderwijsethiek over te zeggen?
Lees verder … (PDF)

Veilige school: incidentenregistratie

Wes Holleman | 20-11-2007 | 1 Reactie » | permalink

Scholen krijgen de verplichting om geweldsincidenten systematisch en gedetailleerd te registreren en ernstige of stelselmatige vergrijpen bij politie of justitie te melden. Dat wordt aangekondigd in de OCW-brief Sociale veiligheid in en om onderwijs­instellingen (16/11/2007). Dit voornemen moet nog nader worden uitgewerkt. Want bij zo’n verplichting horen sluitende definities van ‘geweldsincidenten’ en ‘ernstige of stelselmatige vergrijpen’. Tevens moet nauwkeurig worden afgegrensd in hoeverre ook ander ongewenst gedrag onder deze incidentenregistratie en meldingsplicht komt te vallen (wapenbezit, drugsbezit, vandalisme, diefstal, oplichting, verstoring van de openbare orde, uitingen van radicalisme, etc.).
Lees verder … (PDF)

Scholen voor morgen

Wes Holleman | 19-11-2007 | permalink

Vandaag praat staatssecretaris Dijksma met het onderwijsveld over de concept-notitie Scholen voor Morgen d.d. 13/11/2007. Het basisonderwijs moet ‘back to the basics’: taal en rekenen. Ik ben niet thuis in deze onderwijssector en de notitie is voor mij dan ook grotendeels acadabra. Dat geeft me de vrijheid om domme vragen te stellen. Ik heb begrepen dat het Nederlandse basisonderwijs tot nog toe geen minimum-eindtermen kent. Ooit heeft de Onderwijsraad aanbevolen daarin verandering te brengen en vaste leerstandaarden vast te stellen die in groep 8 bereikt moeten worden. Voor mij als leek houdt dat in dat leerlingen het recht moeten krijgen om een klas te doubleren als het ernaar uitziet dat ze de minimum-eindtermen niet zullen bereiken. In ‘Scholen voor Morgen’ wordt een nieuwe term geïntroduceerd: vaste referentieniveaus. Die term komt uit de koker van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen. Heb ik goed begrepen dat daarmee het beleidsidee van minimum-eindtermen verlaten wordt en dat het basisonderwijs ook in de toekomst een substantieel percentage functioneel-analfabeten mag blijven afleveren? En zou ik mogen weten in hoeverre deze beleidslijn op budgettaire overwegingen berust?

Praatdag over schoolcultuur

Wes Holleman | 19-11-2007 | permalink

Op de Christelijke Scholengemeenschap Liudger in Drachten kreeg de bovenbouw van de havo een dag vrij om samen met leraren te praten over de schoolcultuur. Het doel was de communicatie tussen leerlingen en leraren te verbeteren en tot gedeelde normen en waarden te komen. Ria Kraa doet verslag (Friesch Dagblad 16/11/2007): Leerlingen en leraren praten over waar ze het nooit over hebben.

De ethiek van de (co-)promotor

Wes Holleman | 17-11-2007 | permalink

De doctorstitel is een bewijs van vakbekwaamheid. Wordt de doctorstitel verleend op basis van de kwaliteit van het proefschrift of gaat het veeleer om een oordeel over de wetenschappelijke kwaliteiten van de promovendus? In Wageningen is enige ophef ontstaan na een artikel van Gert van Maanen en Korné Versluis over De begeleider als spookschrijver (Resource 15/11/2007). Het blijkt namelijk wel eens voor te komen dat een (co-)promotor substantieel meeschrijft aan het proefschrift van een promovendus. Is die ophef terecht?
Lees verder … (PDF)

Werving van studenten

Wes Holleman | 15-11-2007 | 4 Reacties » | permalink

De Christelijke Hogeschool Nederland, gevestigd in Leeuwarden, Groningen en Emmen, is een agressieve reclamecampagne gestart om studenten te werven. Wie op de wervingssite (www.10thingstodo.nl) een informatiebrochure over een CHN-opleiding aanvraagt, kan een tweepersoons reis naar Zuid-Afrika winnen. En wie zich daadwerkelijk aanmeldt voor bepaalde opleidingen, maakt eveneens kans op allerlei prijzen. Ook kunnen zittende CHN-studenten in de prijzen vallen door nieuwe studenten aan te brengen. De Telegraaf (14/11/2007) heeft commentaar gevraagd aan het Ministerie van OCW en aan de landelijke studentenorganisatie ISO. Beiden vinden het uiterst onwenselijk dat men op deze wijze studenten lokt. De Britse Association of Colleges (AOC) heeft uitdrukkelijk in haar ethische code vastgelegd dat het onethisch is aan potentiële studenten financiële of andere prikkels te geven teneinde hun studiekeuze te beïnvloeden (Holleman 2006 p.60). Door dergelijke incentives worden ze immers belemmerd om gefundeerd te kiezen tussen opleidingen.

Maatschappelijke stage: afgedwongen liefdewerk

Wes Holleman | 14-11-2007 | 1 Reactie » | permalink

Leerling A is een zestienjarige havist. Hij werkt 80 uur per jaar als vrijwilliger in de kantine van zijn hockeyclub. Als schoolverplichting geldt dat hij 72 uren vrijwilligers­werk doet. Hij krijgt zijn kantinewerkzaamheden zonder enig probleem als maat­schappelijke stage afgetekend, mits hij een stageverslag inlevert. Zijn klasgenoot B werkt 120 uur per jaar bij McDonald’s en krijgt daarvoor het minimumjeugdloon. Zijn voorstel om dat als maatschappelijke stage af te tekenen wordt afgekeurd, want het is geen vrijwilligerswerk bij een nonprofit-organisatie. Maar de stagecoördinator meldt dat er binnenkort weer een erkende stageplaats vrijkomt: onder supervisie van de conciërge kan hij de fietsenhokken op het schoolplein repareren.
Lees verder … (PDF)

Te veilige school: vermiezering

Wes Holleman | 12-11-2007 | 3 Reacties » | permalink

Bedrijven hebben allerlei arbo-verantwoordelijkheden jegens hun werknemers. Zo ook hebben scholen een professionele zorgplicht jegens hun leerlingen. We moeten voorkomen dat leerlingen op school schade oplopen. We moeten een veilige sociale omgeving (risico’s op geweld, intimidatie, agressie, pesten, discriminatie) en een veilige fysieke omgeving (ongevalsrisico’s, brandveiligheid, gezondsheidsrisico’s) creëren. Maar als men alle risico’s tot nul wil reduceren, dan krijg je een onleefbare school en een armetierig pedagogisch klimaat. Lees Elke Das op Elke’s weblog over de dreigende vermiezering. Een veilige school mag kinderen niet tot miezerige ‘watjes’ maken. Zij moet ook hun weerbaarheid bevorderen.

IOWO-seminar: studenten mores leren

Wes Holleman | 10-11-2007 | permalink

Onderwijsethiek gaat over de vraag hoe onderwijsprofessionals zich idealiter menen te moeten gedragen. Studie-ethiek gaat over de vraag hoe studenten zich idealiter menen te moeten gedragen. Maar een goed samenspel tussen docenten en studenten vereist ook een wederzijdse afstemming van rolverwachtingen. Volgens Brown & Krager moeten docenten niet alleen over hun eigen onderwijsethiek nadenken, maar ook over de spelregels waaraan de student zich naar hun mening moet houden (Holleman 2006 p.15). Docenten moeten samen met de studenten duidelijkheid scheppen over de spelregels voor het samenspel tussen docent en student. Volgens de Nijmeegse onderwijsadviseur Jan Graumans moeten de docenten van een onderwijsinstituut of opleiding daarin zoveel mogelijk één lijn trekken. En wat met name ook belangrijk is: ze moeten de spelregels niet alleen met de mond belijden. Bijvoorbeeld, zo licht hij toe (Vox 8/11/2007), als je de spelregel introduceert dat studenten de stof voorafgaand aan de werkgroepbijeenkomst gedegen dienen te bestuderen, dan moet je de bijeenkomst niet beginnen met een inleidend hoorcollege over de stof. Want daarmee zou je die spelregel ondermijnen.
Een ander voorbeeld: als je wilt dat studenten op tijd komen, dan moet je zorgen dat de onderwijsbijeenkomsten op tijd beginnen en moet je niet wachten totdat ook de laatkomers binnen zijn. Met dit voorbeeld kan trouwens tevens een ander mechanisme geïllustreerd worden: als je wilt dat studenten op tijd komen, dan moet je zelf het goede voorbeeld geven en de spelregels die je studenten oplegt zelf eveneens naleven. De docenten fungeren, of ze dat nu willen of niet, als rolmodel voor hun studenten (Holleman 2006 p.85 e.v.).