onderwijsethiek.nl

De Vlaamse regering heeft moeite met het Nederlandse voornemen om de kwaliteits­beheersing van de opleidingen in het hoger onderwijs grotendeels aan de universi­teiten en hogescholen zelf over te laten, bericht Maarten Goethals in het studenten­weekblad Veto (18/2/2008). Volgens de plannen van minister Plasterk (11/2/2008) zet elke instelling een eigen systeem van interne kwaliteitszorg op, waarbij ook het interne toezicht en de verantwoording gewaarborgd moeten zijn. De instelling laat dat systeem certificeren door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Bij die gelegenheid worden tevens de instellingsbrede voorzieningen beoordeeld en geaccrediteerd. Op basis van het aldus verdiende vertrouwen krijgen de faculteiten en het College van Bestuur het recht en de plicht de interne kwaliteits­zorg in eigen beheer uit te voeren. Wel moet elke opleiding zich eenmaal in de zes jaar laten visiteren door een extern panel van deskundigen om de vakinhoudelijke kwali­teit te beoordelen. Na marginale controle van die beoordeling, verleent de NVAO haar kwaliteitskeurmerk aan de opleiding.
De Vlamingen hebben vooral bezwaar tegen het feit dat de interlokale bench­marking op die manier verloren dreigt te gaan: de kwaliteit van een opleiding wordt niet meer vergeleken met die van zusteropleidingen. Tot nog toe plegen onafhanke­lijke visitatiecommissies een groot aantal verwante opleidingen in den lande te bezoe­ken; hun beoordelingen vormen een belangrijke informatiebron voor de Keuzegids Hoger Onderwijs.
Lees verder … (PDF)

Op een school voor voortgezet speciaal onderwijs in Vlaams-Brabant krijgen de leerlingen praktijkles Huishouden. Yves Barbieux bericht in Het Nieuwsblad (27/2/2008) over een boze vader die een klacht tegen de school heeft ingediend. De leerlingen worden volgens hem misbruikt. Ze worden door leraren ingezet om hun huis te poetsen en hun was te doen. Ook worden gerechten, bereid op kooklessen, door leraren mee naar huis genomen. Het ligt volgens de boze vader meer voor de hand dat men leerlingen op hun eigen was laat oefenen en dat ze gemaakte gerechten zelf naar huis mogen nemen. In juridisch opzicht is de zaak door de schoolleiding afgedekt. Leraren storten een vergoeding in het schoolfonds en daaruit wordt het schoolreisje in het laatste leerjaar betaald. Maar hoe moet men in pedagogisch-didactisch opzicht en uit een oogpunt van beroepsethiek ertegen aankijken?

Op de Nationale Onderwijssite stond gisteren een verdwaald persbericht van de Universiteit Utrecht. De wetenschapswinkel Rechten constateert dat het strafrecht van het bestraffen van daden naar het bestraffen van ideeën of intenties opschuift. De rechters hebben het daar moeilijk mee: dat iemand volgens de wetgever de cel verdient, niet vanwege zijn daden maar reeds vanwege zijn gezindheid. Hoort zo’n persbericht op een onderwijsnieuwssite thuis? Ja, toch wel. Op die zelfde webpagina stonden namelijk verscheidene berichten over het voornemen van minister Plasterk om te legaliseren dat studenten die zich onprofessioneel gedragen uit hun beroeps­oplei­ding verwijderd worden. In één moeite door verwijst hij ook naar (aspirant-)­stu­denten die er verkeerde ideeën op na houden. De Nationale Onderwijs­site waar­schuwt zodoende heel zachtjes, maar ook heel terecht, voor de opkomst van een universitaire Gedankenpolizei.

Mijn motivatie toen ik met deze studie begon was: 1= zeer slecht … 5= zeer goed.
Dat is één van de items van de vragenlijst die jaarlijks aan een grote steekproef van studenten in het hoger onderwijs wordt voorgelegd. Tevens wordt gevraagd naar de motivatie aan het begin en tegen het einde van het lopende studiejaar. In de Studen­tenmonitor 2006 wordt de enquêteronde van mei-juni 2006 gerapporteerd: 6% van de aankomende voltijdse studenten begint ongemotiveerd aan de studie (bij Rechts­geleerdheid zelfs 12%) en bij 43% van de voltijdse aankomende studenten neemt de studiemotivatie in de loop van hun studieloopbaan af. Zijn deze inter­pretaties juist?
Lees verder … (PDF)

Scholen worden bestookt met lespakketten van belangengroepen en overheids­instanties. Op onze site passeerden eerder de lespakketten over orgaandonatie (NIGZ) en over de Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan (BZ) de revue. Aan propagan­distische lespakketten kleven risico’s, tenzij de docent erin slaagt zo’n lespakket in te passen in een evenwichtig programma dat alle gezichtshoeken aan bod laat komen. Leerlingen moeten in staat worden gesteld tot een eigen oordeel te komen over persoonlijke en maatschappelijke kwesties. Scholen hebben wel een opvoedende taak, maar in een vrije samenleving mag dat niet in indoctrinatie ontaarden. Zij mogen zich niet voor propagandacampagnes lenen, zelfs niet als die van de overheid uitgaan. Een paar weken geleden stuurde de Gemeente Amsterdam het lespakket Laat je niet gek maken naar alle Amsterdamse basis- en middelbare scholen. Deze ‘lesbrief’, bestemd voor tien- tot veertienjarigen, gaat over de vrijheid van meningsuiting. Is dat een staaltje van propaganda?
Lees verder … (PDF)

Na de gratis digitale studieboeken is vorig jaar ook het gratis printen in Nederland geïntroduceerd. Dat bericht Marcia Ottevanger in de Utrechtse editie van het Algemeen Dagblad (21/2/2008). Geregistreerde studenten kunnen bij Primera­vestiging De Uithof wekelijks maximaal 100 afdrukken maken. Het kost niets, maar de lezer moet wel advertenties verduren. Een vindingrijk initiatief. Zouden onder­wijsinstellingen dat idee moeten navolgen? De adverteerders zijn wel happig, maar het past niet goed bij de missie van een onderwijsinstelling. Docenten zijn experts op hun vakgebied. Zij ‘verkopen’ objectieve know-how zonder reclame­boodschappen. Het is overigens nog maar de vraag of middelbare scholen er ook zo over denken. Volgens de regeringsplannen moeten ze de leermiddelen gratis (ten laste van hun lumpsum) aan de leerlingen aanbieden. Het is dan aantrekkelijk de kosten te drukken door leermiddelen-met-advertenties te gebruiken. Zou hun professionele ethiek tegen die verleiding bestand zijn?

Deze week werd in de media bericht over een docent die sinds 2007 in dienst is bij een christelijke scholengemeenschap voor mavo, havo en vwo. In 2003 haalt hij het HTO-diploma en een paar jaar later het doctoraaldiploma Psychologie. Ondertussen schrijft hij een uiterst kritisch boek over zijn ervaringen in het HTO, dat in 2004 uitkomt. Hij is dan 24 jaar oud. De advocaat van de HBO-instelling dreigt de uitgever met een schadeclaim. Deze neemt het boek uit de handel en de auteur besluit het in eigen beheer te distribueren. Daartoe start hij een website, die tevens tot doel heeft misstanden in het Nederlandse onderwijsbestel en de Nederlandse samenleving aan de kaak te stellen. In zijn maatschappijkritische artikelen fulmineert hij tegen bepaalde minderheidsgroepen. Daarbij gebruikt hij formuleringen die een grote minachting en intolerantie jegens deze groepen uitstralen. Indien hij dergelijke uitspraken publiekelijk op school had gedaan, zou hij ongetwijfeld in strijd met de aldaar geldende huisregels hebben gehandeld. Maar er is tot nu toe geen enkele aanwijzing dat hij zich daaraan schuldig heeft gemaakt: hij doet zijn uitspraken weliswaar publiekelijk maar uitsluitend via zijn privé-site. Nadat de rector door leerlingen op deze website geattendeerd is, besluit hij de docent te schorsen.
Lees verder … (PDF)

Schoolbestuurders, -managers en politici moeten bevorderen dat hun vernieuwings­plannen kritisch door de mangel worden gehaald. Dat schrijft columniste Evelien Tonkens in De Volkskrant. Ze moeten het tegengeluid van belanghebbenden en buitenstaanders niet als gechicaneer of ‘resistance to change’ wegzetten, maar ze behoren het als bijdrage tot het debat te verwelkomen. Kritische discussie moet niet gesmoord of gemanipuleerd worden. De gezagsdragers moeten het debat veeleer opzoeken en organiseren teneinde tot beslissingen en plannen van de hoogstmogelijke kwaliteit te komen.
Lees verder … (PDF)
 

Deze week heeft het SCO-Kohnstamminstituut (UvA) een rapport uitgebracht over het verwijsbeleid van de Amsterdamse basisscholen: 18% van de leerlingen wordt geadviseerd na groep 8 naar het LWOO (de leerwegondersteunende variant van het VMBO) door te stromen, en dat berust lang niet altijd op een gebrek aan intelligentie. In andere grote steden ligt het verwijspercentage veel lager. Het LWOO staat open voor kinderen met een leerachterstand van 1,5 tot 3 jaar. Eén van de SCO-aanbevelingen is de leertijd voor achterstandsleerlingen in het basisonderwijs uit te breiden. Ze moeten dus wekelijks meer tijd en aandacht aan taal en rekenen besteden (eventueel ook buiten schooltijd) of een jaartje langer op de basisschool blijven. Maar de school loopt dan wel tegen allerlei regels op: vaste lessentabel, niet meer dan 3% ‘zittenblijvers’ in groep 3 t/m 8, schakel- of kopklassen uitsluitend voor leerlingen met ernstige taalachterstand. Eerder heeft ook de Onderwijsraad voor uitbreiding van de leertijd gepleit.

Het Kabinet heeft onlangs aangekondigd een convenant met de gemeenten en de PO-raad te willen sluiten om binnen vijftien jaar het binnenmilieu op de basisscholen te verbeteren: betere temperatuurregeling, betere luchtverversing en reductie van het achtergrondgeluid naar maximaal 35 dB(A). Een kortere termijn is volgens de ministerraad ‘te ingrijpend, onhaalbaar en onbetaalbaar’.
Lees verder … (PDF)