onderwijsethiek.nl

‘Het initiële onderwijs (…) moet alert reageren op veranderingen in de arbeidsmarkt en leerlingen aanmoedigen kansrijke opleidingen te volgen.’ Regionaal overleg moet bewerkstelligen ‘dat opleidingen die nodig zijn voor de regionale arbeidsmarkt ge­garandeerd zijn en dat opleidingen zonder perspectief voorkomen worden.’ Dat staat in de recente kabinetsreactie (p.5-7) op het rapport van de Commissie Arbeids­participatie. Het kabinet vindt dus dat het VMBO en het MBO hun leerlingen doel­matig moeten klaarstomen voor de regionale arbeidsmarkt, zodat de gediplomeerde MBO’er direct met aangepaste startcompetenties aan de slag kan, en dat ze geen belastinggeld moeten verspillen aan opleidingstrajecten waar de regionale arbeids­markt niet om vraagt. Dat is een rationele beleidsvisie, maar wel een visie met oog­kleppen. Men focust op de kortetermijnbelangen van de regionale werkgevers en men reduceert de belangen van de MBO-student tot werkzekerheid binnen de regio, even­eens op de korte termijn.
Lees verder … (PDF)

Sleutelkinderen zijn jongeren die, gezien hun leeftijd, buiten de schooltijden nog ouderlijke zorg en ouderlijk toezicht behoeven, maar die van zorg en toezicht ver­stoken blijven. Ze hebben een huissleutel op zak om hun ouderloze woning in te gaan en de huisdeur bij vertrek op slot te doen. Tegenwoordig kunnen werkende ouders, wat de basisscholieren betreft, beroep doen op gesubsidieerde buitenschoolse opvang. Ook zijn er brede scholen in het basis- en voortgezet onderwijs die gecoördineerde dagarrangementen voor jongeren tot 16 jaar bieden. Maar de praktijk is dat vele jongeren van 9 tot 16 jaar buiten schooltijd schaloos op straat verkeren. Ook al hebben ze de huissleutel op zak, in dat lege huis valt toch niks te beleven.
De fractieleiders van Christen Unie en PvdA hebben onlangs aangekondigd dat ze de Wet Aanpassing Arbeidsduur willen ver­anderen zodat werkende ouders recht krijgen op schooltijdbanen: aangepaste werktijden zodat ze hun 4- tot 12-jarige kinderen na schooltijd zelf kunnen opvangen. Het vakverbond CNV gaat nog een stap verder: ver­hoog de voorgestelde leeftijdgrens tot 15 jaar. Seada Nourhussen (Trouw 28/6/2008) laat een reeks deskundigen aan het woord die het CNV-idee krachtig onder­steunen. Maar als men de arbeidsparticipatie wil bevorderen, moet men ook de school­tijden heroverwegen, voegt één van hen daaraan toe. Bijvoorbeeld met begeleide huiswerkuren?

Gisteravond besteedde het actualiteitenprogramma NOVA uitgebreid aandacht aan de bestrijding van voortijdige school­uitval, en met name aan het Rotterdamse beleid op dit gebied. Waar men naar toe wil zijn kleine, wijk­gebonden, vak­gerichte VMBO-scholen die een curriculum tot en met het diploma MBO-2 bieden. Om de leerlingen binnen­boord te houden, is een geïntegreerd onderwijs- en zorg­aanbod nodig. Vele leerlingen hebben namelijk met een stapeling van problemen te kampen. In de reportage werd als voorbeeld genoemd: de problemen rond tiener­zwangerschap en tiener­moederschap. In de regio Drechtsteden hebben alle betrokken scholen en instanties onlangs een gezamenlijk protocol ontwikkeld om deze doelgroep met gerichte onderwijs- en zorg­interventies naar een start­kwalificatie te begeleiden.

Sluit deze opleiding voldoende bij je vooropleiding aan? Slechts 52% van de studenten kan dit volmondig beamen. Dat blijkt uit een tevredenheidsonderzoek onder ruim 62.000 HBO-studenten. Voor de HBO-raad is deze uitkomst niet verontrustend, want daar staat tegenover dat slechts 21% van de respondenten de aansluiting ronduit onvoldoende vindt. Maar wat vindt de resterende 27% van de aansluiting?
Het meettechnische probleem is dat alle vragen in de vorm van stellingen zijn gegoten, telkens voorzien van een vijfpunts antwoordschaal: van ‘zeer mee oneens’ tot ‘zeer mee eens’. De tussenliggende schaalpunten worden niet benoemd. De kwestie is nu hoe het middelste schaalpunt geïnterpreteerd moet worden. Er worden twee soorten vragen gesteld. Als we het beoordelingsobject als X betitelen, peilen sommige items of de respondent tevreden is met X en andere items of de respondent (de kwaliteit van) X voldoende vindt. In beide gevallen interpreteert de HBO-raad het middelste schaalpunt als ‘neutraal’. Bij de tevredenheidsvragen is deze interpretatie prima verdedigbaar: de respondent is niet tevreden en evenmin ontevreden. Maar veruit de meeste items peilen of X volgens de respondent voldoende is. Psychologisch loopt de vijfpuntsschaal dan van ‘nee (zeer onvoldoende)’ naar ‘ja (ruim voldoende)’. Het middelste schaalpunt moet in dat geval als ‘twijfelachtig (een vijfje)’ geïnter­pre­teerd worden. Volgens normale Nederlandse begrippen is een vijf beneden de maat. Conclusie: 48% van de HBO-studenten vindt dat de opleiding onvoldoende bij hun vooropleiding aansluit.

Hoe verhogen we de arbeidsparticipatie? Het kabinet Balkenende IV wil dat in 2016, dus over acht jaar, 80% van de potentiële werkers een betaalde baan heeft en dat de werkenden gemiddeld ook méér uren draaien dan nu het geval is. Onlangs heeft de Commissie Arbeidsparticipatie (Bakker c.s.) een adviesrapport uitgebracht over beleidsmaatregelen om dat te bereiken. Ten gevolge van de demografische ontgroe­ning en vergrijzing zullen er vanaf 2016 steeds grotere tekorten op de arbeidsmarkt ontstaan. Wat zegt de commissie-Bakker over de mogelijke bijdrage van het initiële onderwijs aan de verhoging van de arbeidsparticipatie?
Lees verder … (PDF)

Het College van Beroep voor het Hoger Onderwijs (CBHO) heeft gisteren uitspraak gedaan in de zaak die Adriaan ter B. had aangespannen tegen de Radboud Univer­siteit. Ter B., bestuurslid van de actiegroep Liberalisatie Softdrugs Wetgeving (LSW), wilde zich als student inschrijven bij de Nijmeegse opleiding Farma­ceutische Weten­schappen. De faculteit weigerde hem, omdat toelating van iemand die kennelijk tot het drugscircuit behoort, schadelijk is voor de reputatie van de opleiding en van de farma­ceutische beroepsgroep. Het CBHO heeft de faculteit in het gelijk gesteld. Zoals bekend heeft het College in eerdere procedures eveneens de kant van weiger­achtige faculteiten gekozen. Men herinnert zich de zaak van de twintigjarige Fernando C. (Bond ter Bevordering van het Stierenvechten) tegen de Utrechtse faculteit Dier­geneeskunde en het beroep van Mariëlle de Gans (auteur van de pornografische best­seller) tegen de Universiteit Leiden, die haar niet tot de opleiding Geneeskunde wilde toelaten. Vorig jaar kreeg ze nogmaals nul op het rekest, toen de masteropleiding Vrouwenstudies (UvA) haar de toegang ontzegde.
Minister Plasterk (PvdA) heeft verheugd op de uitspraak gereageerd (Mare 19/6/2008): volgens hem is het een alleszins redelijke eis van opleidingen in het Nederlandse hoger onderwijs dat aspirant-studenten een Verklaring omtrent het Gedrag kunnen overleggen en in alle opzichten een onbesproken levenswandel hebben. Gefluisterd wordt dat hij ook een groot voorstander is van het Duitse examen­systeem, waar leerlingen eindexamencijfers krijgen voor Vlijt, Netheid en Gedrag.

Momenteel krijgen scholieren het vak Engels in groep 7 en 8 van de basisschool. De Onderwijsraad doet het voorstel reeds in groep 5 te starten en scholen zelfs de wette­lijke mogelijkheid te geven meteen al in de kleuterschool met een ‘onderdompelings­methode Engels’ van start te gaan. In dat laatste geval wordt 10 à 15% van de lessen in het Engels gegeven.
Dit gaat lijnrecht in tegen het huidige taalbeleid van OCW, dat de hoogste prioriteit geeft aan schriftelijke en mondelinge beheersing van de Nederlandse taal. De Haagse bestuurders en politici moeten niet klakkeloos de oren laten hangen naar modieuze onderwijskundige ideeën. Zij zouden een contra-expertise moeten laten verrichten door wetenschappers en praktijkmensen die met beide benen op de grond staan. De vol­gen­de hypothesen verdienen nadere toetsing:
Lees verder … (PDF)

Geld spreekt geen rol. Dat is het uitgangspunt van het particuliere onderwijs. De ouders betalen 18 tot 25 duizend euro per jaar, maar daarvoor krijgt de leerling ook een maximale kans om het diploma te halen (BN-DeStem 12/6/2008). De school wordt niet bekostigd door de rijksoverheid, je krijgt gekwalificeerde leraren, en er zitten maximaal negen leerlingen in een klas. Dat is natuurlijk een decadente luxe. Maar stel nou dat het werkt. Dan is er voor onderwijskundige onderzoekers alle reden om eens precies uitzoeken wat de succesfactoren zijn van het particuliere onderwijs. Daar is tegenwoordig een speciaal instituut voor: het Top Institute for Evidence Based Education Research (TIER).
Lees verder … (PDF)

Meten met twee maten? Dat is de titel van het rapport dat onderwijsonderzoekers van het Groningse GION hebben uitgebracht in opdracht van het Ministerie van Justitie. De aanleiding is dat niet-Westerse allochtonen in het voortgezet onderwijs gemiddeld slechter presteren op het centraal schriftelijk (CSE) dan op het schoolexa­men (SE). Worden de allochtone leerlingen bij het SE niet objectief op hun prestaties beoordeeld maar op grond van hun ijver voorgetrokken? Of worden ze op het CSE gediscrimineerd door het feit dat ‘objectieve’ schriftelijke toetsen niet alleen beroep doen op hun beheersing van het desbetreffende vak, maar ook op perfecte beheersing van de Nederlandse taal en op gedegen kennis van de Nederlandse cultuur? De onder­zoekers stellen deze vragen, maar blijven het antwoord schuldig (ORD2008 Proceed­ings p.363-4). Ze vonden geen enkele aanwijzing die de voortrekkerij­hypothese kon ondersteunen.
Helaas hebben de onderzoekers niet kunnen voorkomen dat het persbureau Novum (16/6/2008; Volkskrant 17/6/2008) hen citeert met de kop ‘Docent beloont ijver allochtoon met hoger cijfer’. Of hebben ze er welbewust op aangestuurd om met deze misleidende boodschap in de publiciteit te komen? Dat lijkt er wel op, want ook in het juninummer van het populariserende vakblad Didaktief luidt hun kop en aanhef zonder enig voorbehoud: ‘Gekleurd profijt. (…) Het lijkt erop dat docenten de vaak ijverige allochtone leerling overwaarderen.’ Ik vind dat een lasterlijke aantijging, die wetenschappelijke onderzoekers onwaardig is.

Dirk de Hoog bericht in het VU-weekblad Ad Valvas (12/6/2008): ‘Alle nieuwe bachelorstudenten van de VU moeten in de eerste twee weken van oktober een taaltoets Nederlands afleggen. Het gaat naar verwachting om ruim 4300 studenten. Mensen die een onvoldoende halen, krijgen een taalcursus aangeboden. Deze cursus is verplicht, maar het is aan de faculteiten om te bepalen wat de gevolgen zullen zijn voor de studenten die daarna nog niet aan het gewenste niveau voldoen. Sommige faculteiten willen een voldoende voor de toets als voorwaarde stellen voor toelating tot tweedejaarsvakken.’
Een entreetoets en een gratis cursus is een mooi initiatief, ware het niet dat deze cursus verplicht wordt gesteld. Op de website van de Vrije Universiteit worden aanstaande studenten daarover niet ingelicht en evenmin wordt er binnen de studieprogramma’s plaats (met de bijbehorende studiepunten) daarvoor ingeruimd. Het lijkt erop dat de VU geen oog heeft voor de basale rechten van haar studenten en aspirant-studenten. Bij een pilotonderzoek bleek dat 30% van de eerstejaars een onvoldoende zal scoren op deze taaltoets.