onderwijsethiek.nl

In de Tweede Kamer is ernstige kritiek geuit op de bestaande en geplande praktijken rond het schoolvak Engels in het basisonderwijs: bij de kamerdebatten op 8 en 15 april en bij de stemmingen op 21 april. Gedebatteerd werd naar aanleiding van een advies van de Onderwijsraad en daarop aansluitende OCW-plannen (19/11/2008) om, in eerste instantie bij wijze van experiment, tweetalig onderwijs op de basisschool mogelijk te maken. Tweetalig onderwijs is gebaseerd op de onderdompelingsmethode, waarbij in sommige vakken (bv. Aardrijkskunde of Gymnastiek) het Engels als voer­taal wordt gebruikt. Enerzijds streeft het ministerie naar etnisch gemengde scholen en naar een verlengde schoolweek om achterstandsleerlingen beter Nederlands te leren, maar anderzijds wil het ministerie dus de onder­dompeling in de Nederlandse taal beperken ten gunste van het Engels. Daarnaast werden zorgen geuit over de kwaliteit van de klassikale Engelse lessen in groep 7 en 8. Er werden zes verstandige moties ingediend, die alle zes door het ministerie en door de meerderheid van de Kamer zijn afgeschoten. Ik dien een motie van afkeuring in.
Lees verder … (PDF)

Sinds 2006 wordt in het HBO proefgedraaid met tweejarige opleidingen, opleidend tot de Associate Degree (AD). Dit kort-HBO is bedoeld als een multifunctioneel oplei­dingstraject: het dient niet alleen als eindopleiding maar ook als fundament voor een twee­jarige vervolgstudie die uitmondt in het bachelordiploma.
Halverwege dit proefproject is door het SEO een interimrapportage uitgebracht. Onlangs heeft de HBO-raad naar aanleiding daarvan een brief aan het ministerie gestuurd. De multifunctionele opzet van het kort-HBO is volgens de Raad niet realistisch: het is onmogelijk studenten in twee jaar op de arbeidsmarkt voor te bereiden en hen tegelijkertijd te bewerktuigen voor het derde cursusjaar van het lang-HBO. In zijn multifunctionele pretentie is het kort-HBO vergelijk­baar met een zeilkano: noch voor zeilen noch voor kanoën geschikt.
Lees verder … (PDF)

Volgens de plannen moet met ingang van 2010 in het hele Middelbaar Beroeps­onderwijs de competentiegerichte kwalificatiestructuur worden ingevoerd. Studenten worden niet op losse kennis en vaardigheden afgerekend maar op integrale beroeps­competenties. Dat vereist dus intensieve stagebegeleiding en andere vormen van competentiegericht onderwijs (CGO).
Gisteren heeft de Tweede Kamer een motie van Jasper van Dijk (SP) aangenomen waarin aan de bewindslieden wordt gevraagd de MBO-docenten het recht te geven de invoering van onvoldragen CGO-plannen van hun onderwijsinstelling te blokkeren. Er leven namelijk bedenkingen over de zorgvuldigheid van de hervormingsoperatie. In november publi­ceerde de Algemene Onderwijsbond de resultaten van een grote enquête onder docenten. De Tweede Kamer liet een onderzoek uitvoeren, waarop het ministerie vorige maand reageerde. De Socialistische Partij bracht half april een zwartboek uit. En de Onderwijsinspectie kwam vorige week met een rapport. Waarom zouden de personeelsvertegen­woor­digers binnen een onderwijsinstelling het recht moeten krijgen de invoering van CGO-plannen tegen te houden?
(a) Wat het stellen van de opleidingsdoelen betreft, hebben docenten de wijsheid niet in pacht, maar als onderwijs­professionals hebben ze wel recht van spreken over de vraag of gestelde doelen, mede gezien de beschikbare middelen, haalbaar zijn binnen de beschikbare opleidingsduur.
(b) Verder is het hun taak te toetsen (beoordelen, examineren) of studenten de doelen bereikt hebben. Zij moeten dus geconsulteerd worden over de vraag of de studie­voortgang op een objectieve, rechtvaardige manier getoetst kan worden en of vol­doende gegarandeerd kan worden dat gediplomeerde studenten de doelen bereikt hebben.
(c) Ook behoort het uiteraard tot de professionele taak van docenten te beoordelen of de CGO-plannen van hun onderwijsinstelling (onderwijsprogramma’s, didactische strategieën, gestelde randvoorwaarden) voldoende geschikt zijn om de gestelde opleidingsdoelen te bereiken.
(d) En last but not least zijn docenten (samen met de studenten) de cruciale uit­voerders van de nieuwe programma’s. Zij moeten dus inspraak hebben over de benodigde voorbereidingstijd, het invoeringstijdstip en het invoeringstempo, opdat docenten en studenten niet door overijlde hervormingen onder de voet gelopen worden.

De Franse paasvakantie is achter de rug. Studentenvoorman Jean-Baptiste Prévost roept docenten en studenten op het werk te hervatten, zodat de universitaire examens aan het eind van het semester doorgang kunnen vinden. De Franse universiteiten liggen al twee maanden plat door stakingen en demonstraties. De docenten en onder­zoekers verzetten zich tegen het regeringsbeleid en tot nu toe steunden de studenten­organisaties hun acties. Wat is er aan de hand?
Het gaat om de H.O.-wetgeving van president Sarkozy: hij wil de universiteiten meer Autonomie geven mits ze hun Kwaliteit beter beheersen (HOAK). De autonomie betekent bijvoorbeeld dat de universiteiten meer derdegeld­stroom­onderzoek mogen doen en dat ze meer vrijheid krijgen de beschikbare middelen naar eigen goeddunken te besteden. De kwaliteitsbeheersing houdt onder meer in dat het universiteitsbestuur toezicht moet houden op de prestaties van de onderzoekers. Wie niet genoeg publi­caties scoort, moet onderzoekstijd inleveren en meer onderwijs geven. Inmiddels is dat plannetje in de ijskast geplaatst, maar de toon is gezet.
Wat het onderwijs betreft, is een nieuwe kwaliteitsmaat geïntroduceerd: de werk­loos­heid van gediplomeerden. Naar­mate de studenten na hun afstuderen sneller aan de bak komen, krijgen universiteiten meer geld van de overheid. Ze moeten hun oplei­dingen en exameneisen dus beter afstemmen op de vraagzijde van de arbeidsmarkt en met name op de vraag naar direct-inzetbare twintigers met pasklare competenties.
Maar verder verzetten de docenten zich uiteraard tegen de dreigende overheids­bezuini­gingen. Bij de invoering van de hervormingswet in 2007 beloofde Sarkozy dat het hoger onderwijs er geld bij zou krijgen, maar sinds de kredietcrisis ziet het er allemaal somberder uit.
Bronnen: Der Tagesspiegel 26/2/2009 (Hans-Hagen Bremer), 17/4/2009 (Stefan Beutelsbacher); Dépêches de l’Education 21/4/2009

Een universiteit in het Zuiden des lands tracht getalenteerde studenten te werven: als je bij ons komt studeren, krijg je 3000 euro korting op het verschuldigde collegegeld. Wat is daarop tegen?
(a) Het is onethisch om de studiekeuze op deze manier te beïnvloeden. Een onderwijs­instelling moet alles achterwege laten wat studenten kan belemmeren om hun talenten optimaal te ontwikkelen. Idealiter kiezen ze een opleiding die optimaal bij hun talenten aansluit. Maar door haar prijsbeleid werkt deze universiteit in de hand dat getalenteerde studenten niet de kwalitatief-beste (c.q. geschiktste) maar de goedkoop­ste opleiding in den lande kiezen. Het ware beter als zij beurzen zou uitloven voor ge­talenteerde studenten uit minder-draagkrachtige milieus, die immers veel risico lopen dat hun ontplooiing gestremd wordt door leen-angst en baantjes naast de studie.
(b) Prijsconcurrentie past niet bij de missie van de universiteit. Zij behoort alles in het werk stellen om de talenten van haar studenten tot ontwikkeling te brengen. Als zij begaafde studenten binnenkrijgt, moet zij hun een programma bieden dat optimaal bij hun talenten aansluit. Ze moet hun geen korting op het collegegeld geven, maar de garantie dat ze in plaats van het reguliere curriculum een uitdagend honours­program­ma mogen volgen. Met zo’n garantie trekt zij niet alleen goede studenten maar bevordert zij ook hun motivatie om hoge prestaties te leveren en alles uit hun studie te halen wat erin zit.
Bronnen: Persbericht UvT; Topscholier
Tags: Werving van studenten

Ahmed Aboutaleb is sinds honderd dagen burgemeester van Rotterdam. AD-verslag­gevers Antti Liukku en Nico de Vries vroegen hem naar zijn eerste indrukken. Wat een kanjer van een vent! Dit wordt een bruggenbouwer, na al die jaren die beheerst werden door angstige, kleinmoedige bestuurders en politici. Of heeft hij alleen maar een paar handige communicatieadviseurs? Nee, hij klinkt oprecht, dit zijn geen teksten van gladde woordknutselaars. Bij hem staat niet de maatschappe­lijke twee­deling tussen allochtonen en autochtonen voorop, maar de kloof tussen kansarme en kansrijke leden van de samenleving. Hij heeft het niet alleen over ‘probleem­jongeren’ (die 90 euro boete wegens samenscholing riskeren), maar ook over de functie van de straat als sociale ontmoetingsplaats: ‘We moeten ons de vraag stellen hoeveel ruimte we als samenleving aan jongeren willen bieden. Zelf leg ik de grens bij intimideren, spuwen, seksueel getinte opmerkingen tegen vrouwen en bedreigingen in het algemeen.’ Wat een verademing!
Bron: Algemeen Dagblad 18/4/2009a, 18/4/2009b

In de Volkskrant (15/4/2009) berichtte verslaggever John Wanders over de Verwijs­index Risicojongeren (VIR). Het twistpunt is de etnische registratie van allochtone jongeren. Deze kwestie leidde vorig jaar tot de val van minister Ella Vogelaar. De meerderheid van de Tweede Kamer is geporteerd voor etnische registratie, maar de Raad van State en het College Bescherming Persoonsgegevens hebben principiële bezwaren. Het Kabinet is er nog niet uit, maar zal uiterlijk medio 2009 met een standpunt komen.
Lees verder … (PDF)

Aanstaande donderdag praat de Vaste Kamercommissie over Wikiwijs: de plannen van het ministerie om het gebruik van ‘open leermiddelen’ in het onderwijs te bevorderen (kamerbrief 7/4/2009). Eerder werden de ‘gratis schoolboeken’ (ten laste van het schoolbudget) ingevoerd. Daarmee wilde het ministerie bewerkstelligen dat scholen kostenbewuster opereren en zich krachtiger teweerstellen tegen de dominante marktpositie van de commerciële leermiddelenuitgevers en -distributeurs. Met Wikiwijs wil het ministerie de markt verder openbreken door een digitaal platform te bieden voor het ontwikkelen en distribueren van digitale leermiddelen die kosteloos door leraren gebruikt kunnen worden. Met de naam Wikiwijs refereert het ministerie aan mogelijke afspraken dat de geestelijke eigendom van een aangeboden product niet bij de oorspronkelijke auteur ligt maar dat het product, zoals in Wikipedia, telkens weer door volgende auteurs en gebruikers aangepast en geoptimaliseerd mag worden. Dat wordt een dynamische markt, maar worden er voldoende garanties ingebouwd dat de onderwijskwaliteit voor de leerling op een acceptabel niveau blijft?
Lees verder … (PDF)

Er is iets aan de hand met de verplichte Maatschappelijke Stage (MS) in het voort­gezet onderwijs. Deze is door het kabinet Balkenende IV geïntroduceerd als een vorm van ‘community service’ (Plan van Aanpak 2007): de middelbare scholier gaat 72 uur lang de maatschappij in om daar vrijwilligers­werk te doen. Maar inmiddels heeft het ministerie de definitie van de maatschappelijke stage verruimd. Volgens de door OCW gesponsorde MS-website gaat het nu om: een vorm van leren binnen of buiten de school, waarbij leerlingen door middel van vrijwilligers­activiteiten kennis maken met en een bijdrage leveren aan allerlei aspecten en onderdelen van [de] samen­leving. Door het ministerie wordt dus uitdrukkelijk de mogelijk geopend dat leer­lingen door een stage binnen de school aan hun MS-verplichtingen voldoen. Waar komt dat idee ineens vandaan?
Lees verder … (PDF)

Outputfinanciering van faculteiten ondermijnt het professionele handelen van docen­ten. Dat is in essentie de stelling van de Studentenraad van de VU (No Cure No Pay 3/4/2009). Een paar jaar geleden werd die stelling door VU-docent Chris Lorenz (27/6/2006) in een ruimer kader geplaatst: Als we toelaten dat het universitaire onderwijs en onderzoek over­wegend door de wetten van vraag en aanbod bepaald wordt, dan verzaken we de missie van de universiteit. Als we ons voegen naar de wensen van de externe geldschieters en naar de bedrijfseconomische belangen van de faculteit, dan kunnen de universitaire professionals naar academische maatstaven geen kwaliteit meer leveren. November 2008 heeft Lorenz samen met anderen het zwartboek Universiteit, Markt & Management gepubliceerd waarin ze hun zorgen nog eens goed etaleren.
Lees verder … (PDF)