Open brief aan de heer Leers

Ik heb inmiddels mijn HBO-diploma op zak. Nog niet zo lang overigens. Toen ik stage liep, vroeg de werkgever of ik wilde blijven en van het een kwam het ander. Ik kreeg een fulltime baan en de studie schoot erbij in. Ik heb mijn vakbekwaam­heid in de praktijk verworven en verdien inmiddels een behoorlijk salaris. Een half jaar geleden belde Jan Zorger, mijn oude mentor, en hij zei dat ik misschien alsnog een diploma kon halen op grond van Elders Verworven Competenties (EVC): vakbekwaamheid die je via werkervaring vergaard hebt en die verzilverd kan worden in vrijstellingen binnen een opleidingstraject-op-maat. Ik werk al ettelijke jaren op HBO-niveau, dus dat moest wel lukken.
Maar laat ik eerst even uitleggen hoe een competentiegerichte HBO-opleiding tegen­woordig in elkaar steekt. (a) Na het eerste studiejaar wordt getoetst of je Hoofdvak-bekwaam bent, d.w.z. of je kan worden toegelaten tot de hoofdvakfase. (b) Na het tweede studiejaar heb je opnieuw een assessment, om te checken of je tot de praktijkstages kan worden toege­laten: je wordt Prakijkbekwaam geacht als je in staat bent binnen begeleide werksituaties zelfstandig alle relevante kern­taken uit te voeren. (c) En aan het einde van het vierde studiejaar wordt getoetst of je het niveau van Startbekwaamheid hebt bereikt dat recht geeft op het HBO-diploma: bezit je de startcompetenties van een aankomend beroeps­beoefenaar en kun je dus alle relevante kerntaken zonder begeleiding uitvoeren, althans binnen normale, niet te complexe werksitua­ties? (d) Daarna begint natuurlijk het echte werk: je moet nadere Beroepservaring opdoen om de kerntaken ook binnen complexe werksituaties te leren uitvoeren.
De faculteit is tot de conclusie gekomen dat ik inmiddels volop in fase (d) zit en dat ik zelfs Doorgroeicompetenties ont­wikkeld heb om naar hogere functies door te stro­men. Daarom hebben ze me zonder verdere poespas het diploma uit­gereikt. Maar nu lees ik in de krant dat de faculteit fraude zou hebben gepleegd en dat ik het risico loop het diploma te moeten inleveren. Wat een misselijke verdachtmakingen! Volgens mij hebben Jan Zorger en ik integer geopereerd binnen het kader van het competentie­gerichte onderwijs- en examenmodel.
Bronnen: Dode zielen; POP-handleiding Saxion

6 reacties op “Open brief aan de heer Leers”

  1. Wes Holleman zegt:

    Post Scriptum I:
    Meneer Leers, Ik heb in mijn open brief het profiel geschetst van een moderne HBO-opleiding, maar ik ben een belangrijk element vergeten. Een moderne HBO-opleiding bevordert ondernemerschap. Zij wil niet alleen een ondernemende attitude bijbrengen, maar ze bevordert ook dat studenten reeds tijdens de studie een eigen bedrijfje opzetten. Daar kun je studiepunten voor krijgen en je krijgt dan vrijstelling van een deel van je stageverplichtingen. Maar, u begrijpt het al, de tijdsinvestering in zo’n eigen bedrijf kan nogal uit de hand lopen. De student-ondernemer raakt vertraagd in z’n studie en dreigt zelfs een ‘eeuwige student’ te worden. Jan Zorger beschouwt het als een uitdaging om succesvolle student-ondernemers alsnog naar hun diploma te begeleiden.

  2. Wes Holleman zegt:

    Elsje Dijkstra (10/7/2010) wijst in haar discussiedraad op het feit dat het hier een ‘pilot’ betrof. Ik begrijp van haar dat ‘pilot’ een gereserveerde term is, die verwijst naar een project waarin een faculteit met toestemming van, en onder toezicht van, de Onderwijsinspectie afwijkt van wettelijk voorgeschreven procedures. Vallen dergelijke pilots onder de Experimentenwet Onderwijs? Of heeft de faculteit alleen maar OCW-subsidie gekregen om binnen de bestaande wettelijke kaders te experimenteren met rendementsverhogende maatregelen? In haar nieuwsbericht van 14/7/2010 maakt de Onderwijsinspectie geen gewag van enige bemoeienis met de pilot. Moeten we daaruit opmaken dat Elsje Dijkstra het niet bij het rechte eind heeft en dat InHolland deze ‘pilot’ geheel op eigen gezag heeft opgezet?

  3. Wes Holleman zegt:

    Op Geen Stijl (17/7/2010) publiceert Bert Brussen documenten over het project Staartstudenten van een instituut behorende tot de Hanzehogeschool in Groningen. In de discussiedraad worden ook nog genoemd: Educatieve Faculteit Amsterdam (18:08) en School voor Journalistiek Fontys (23:08).
    UPDATE I: Geen Stijl (20/7/2010) publiceert een interne mail waarin de Hanzehogeschool de Staart­studenten­regeling toelicht. Van der Ham (D66) stelt opnieuw kamervragen, alsmede een aanvulling daarop.
    UPDATE II: Geen Stijl heeft een zwartboekpagina geopend.
    UPDATE III: De journalisten van HanzeMag (15/9/2010) geven opening van zaken.

  4. Wes Holleman zegt:

    In een nieuwsbericht (20/7/2010) van de Onderwijsinspectie wordt aangekondigd dat zij met spoed mogelijke misstanden in de faciliteiten voor langstudeerders gaat onderzoeken. Klokkenluiders zijn welkom.
    UPDATE I: Op 19/10/2010 is de Tussenrapportage Onderwijsinspectie Alternatieve Afstudeertrajecten in het Hoger Onderwijs verschenen. De eindrapportage volgt april 2011.
    UPDATE II: Op 12/11/2010 heeft de nieuwe staatssecretaris een beleidsreactie op de tussenrapportage naar de Kamer gestuurd. Tevens beantwoordde hij de kamervragen die de laatste maanden over InHolland waren gesteld.

  5. Wes Holleman zegt:

    Post Scriptum II:
    Meneer Leers, Ik heb in mijn open brief de stelling verdedigd dat het binnen het kader van competentiegerichte beroepsopleidingen vanzelf spreekt dat iedere competente kandidaat het diploma ontvangt, ongeacht de vraag of hij/zij de desbetreffende startcompetenties via schoolse cursussen en stages dan wel via beroepservaring verworven heeft. Ik moet daarbij aantekenen dat ik een ervaringsgestuurd beroep beoefen. Ik denk dat je twee soorten beroepen hebt: ervaringsgestuurde en theoriegestuurde beroepen. Tot de startcompetenties van theoriegestuurde beroepen behoort een hele berg theorie, die via formele kennistoetsen getentamineerd moet worden. In de beroepsopleiding voor ervaringsgestuurde beroepen wordt eveneens theorie aangeboden, maar die heeft een heel andere functie. Met behulp van de theorie ontwikkel je als het ware een bril om naar de praktijk te kijken, zodat je sneller inzicht krijgt in praktijksituaties, ervaringen beter kan duiden, minder beginnersfouten maakt en sneller van je fouten leert. De opleiding dient er vooral toe het proces van praktijkervaring-opdoen te versnellen zodat je binnen een redelijke termijn in staat bent zelfstandig te opereren in de beroepspraktijk. Maar dat doel kun je ook door vallen en opstaan in een betaalde baan of in een eigen bedrijf bereiken. Daarom vind ik het alleszins redelijk dat ongediplomeerde mensen op basis van enkele jaren beroepspraktijk in een ervaringsgestuurd beroep het diploma kunnen verwerven, als ze aannemelijk kunnen maken dat ze inmiddels de startcompetenties voor zelfstandige uitoefening van dat beroep verworven hebben.

  6. onderwijsethiek.nl » Blog Archive » Een sluipweg naar het diploma zegt:

    […] mag worden kwijtgescholden. Maar de Onderwijsraad besteedt geen aandacht aan de vrijstellingen voor langstudeerders of staartstudenten, waarover dit jaar ophef is ontstaan. Het gaat om studenten die hun voltijdse beroepsopleiding […]