Regeerakkoord VVD-PvdA

Het Regeerakkoord is gisteren gepubliceerd. Wat zijn de consequenties voor scholieren en studenten? Ik ben maar een leek, dus ik kan het niet allemaal overzien en begrijpen, maar ik zal een poging doen. Het goede nieuws is dat de BTW-verhoging naar 8% resp. 23%, voorgesteld door de commissie Van Dijkhuizen, niet (of nog niet?) wordt ingevoerd. Wat de inkomstenbelasting (IB) betreft, wordt de Reiskostenaftrek voor werknemers (en dus ook voor werkstudenten?) gehandhaafd, maar ik weet niet zeker of dat ook voor hun Scholingskosten geldt. Voor basisscholen worden middelen vrijgemaakt om de leerlingen minimaal drie uur per week gymnastiekles te geven.
Het slechte nieuws is dat de basisbeurs voor h.o.-studenten per 1/9/2014 wordt afgeschaft en dat ‘fiscale weglek’ geblokkeerd wordt. Studiekosten worden dus niet gecompenseerd via aftrekposten in de IB-sfeer (evenmin als de kosten van levens­onderhoud die ouders voor hun rekening nemen?). Wat de basisbeurs betreft, komt er wel een overgangsregeling voor zittende studenten, maar het is vooralsnog onduidelijk wie daaronder vallen. De OV-kaart wordt in 2015 (of per 2016?) vervangen door een kortingskaart (ook voor alle mbo-studenten), maar onvermeld blijft of de kosten daarvan op de student worden afgewenteld. In elk geval wordt uitdrukkelijk aangekondigd dat ook hier ‘fiscale weglek’ geblokkeerd zal worden. De Zorgtoeslag wordt afgeschaft, terwijl de ziektekostenpremie verlaagd wordt en het eigen risico (evenals de Bijdrage Zorg­verzekeringswet) inkomensafhankelijk wordt gemaakt. Ik kan niet beoordelen welke gevolgen dat voor studenten heeft. Verder wordt er een partiële beurs voor kinderen van minder-draagkrachtige ouders opgetuigd. Ten slotte wordt het sociaal leenstelsel uitgebreid, met aflossing naar draagkracht, maar onvermeld blijft na hoeveel jaar de restschuld wordt kwijt­gescholden.
Voor middelbarescholieren wordt de gratis verstrekking van schoolboeken afgeschaft. Minder-draagkrachtige ouders worden daarvoor gecompenseerd, maar tegelijkertijd worden de kindregelingen voor inkomensondersteuning van ouders versoberd. Tot veler verbazing wordt ook de Maatschappelijke Stage afgeschaft. Mede in verband daarmee worden de wettelijke normen inzake de onderwijstijd ‘gemoderniseerd’ en worden afspraken gemaakt over effectieve besteding van de onderwijstijd. Onvermeld blijft of de afschaffing van het vak CKV in dat verband wordt doorgezet. Maar gelukkig is in elk geval de voor­genomen BTW-verhoging voor podium- en beeldende kunsten en de afschaffing van de CJP-kaart van de baan.
De accijnzen op alcohol en tabak worden opnieuw verhoogd. Aan minderjarigen mag geen alcohol worden geleverd. En meerderjarigen moeten bij de deur van coffeeshops een identiteitsbewijs of verblijfsvergunning tonen, samen met een uittreksel uit het bevol­kings­register. Ook wordt overal in het onderwijs, de zorg, het openbaar vervoer en in overheidsgebouwen een boerkaverbod ingesteld. Maar homoseksuele leerlingen mogen niet worden geweigerd of van school gestuurd vanwege hun seksuele voorkeur. Van een recht op het dragen van een hoofddoek wordt niet gerept.

3 reacties op “Regeerakkoord VVD-PvdA”

  1. Wes Holleman zegt:

    Het Schip van Staat wordt bestuurd door de landsregering, bemand door wisselende partijcoalities. Vaak worden bij regeringswisselingen nieuwe beleidsaccenten gelegd. Maar de burgers mogen van de landsregering eisen dat zij ook voor voldoende beleidscontinuïteit zorgt. Door zwalkend beleid wordt het vertrouwen van de burgers in de landsregering aangetast en wordt maatschappelijke schade aangericht. Gezien onderstaand feitenrelaas mogen de burgers eisen dat het kabinet-Rutte II uitdrukkelijk en eerlijk verantwoording aflegt van het zwalkende regeringsbeleid en dat de landsregering aan alle betrokkenen (onderwijsinstellingen, scholieren/studenten, ouders, vrijwilligersorganisaties) haar oprechte excuses aanbiedt voor het schrijnende gebrek aan beleidscontinuïteit.

    27/5/2008: Wetsvoorstel Gratis Schoolboeken, op 24/1/2008 ingediend door het kabinet-Balkenende IV (CDA, PvdA en ChristenUnie), wordt door de Eerste Kamer aanvaard.
    5/7/2011: Wetsvoorstel Maatschappelijke Stage, op 12/10/2010 ingediend door het demissionaire kabinet-Balkenende IV (CDA en ChristenUnie) en door het kabinet-Rutte I (VVD en CDA) door het Parlement geloodst, wordt door de Eerste Kamer aanvaard.
    5/7/2011: Wetsvoorstel Verhoging Collegegeld Langstudeerders, op 4/2/2011 ingediend door het kabinet-Rutte I (VVD en CDA), wordt door de Eerste Kamer aanvaard.
    29/10/2012: In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte II (VVD en PvdA) wordt afgesproken dat de drie wetten worden afgeschaft. Daarop vooruitlopend heeft het demissionaire kabinet-Rutte I een wetsvoorstel tot Intrekken van de Langstudeerdersmaatregel ingediend (26/10/2012), vergezeld van een kritisch commentaar van de Raad van State op het zwalkende regeringsbeleid.

  2. Wes Holleman zegt:

    Blijkens de reacties op het Regeerakkoord, veronderstelt men dat studenten recht krijgen op een gratis OV-kortingskaart. Zie bijvoorbeeld Bert Brussen op DeJaapCampus (29/10/2012). Ik vraag me af of die veronderstelling klopt.

    Het huidige studentenreisproduct maakt deel uit van de prestatiebeurs. Vanaf 1/1/2013 heb je slechts gedurende een zeer beperkte periode recht op dit studentenreisproduct, namelijk tijdens de duur van het andere deel van de prestatiebeurs (d.w.z. de basisbeurs), verlengd met het eerste jaar van de leenfase. Die leenfase kan ook in de vorm van een nullening gegoten worden.
    Volgens het Regeerakkoord van Rutte II wordt de basisbeurs afgeschaft en komt er een vernieuwd studentenreisproduct: een OV-kortingskaart in plaats van de huidige OV-kaart die recht op gratis reizen geeft. Daarbij wordt aangetekend dat vervoerskosten (tot een zeker maximum) onder het sociaal leenstelsel vallen.
    Dit roept bij mij de volgende vraag op: wordt het vernieuwde studentenreisproduct verstrekt als een prestatiebeurs-in-natura, of is het een lening-in-natura die so-wie-so moet worden terugbetaald?

    UPDATE: Op 2/11/2012 berichtte Wikipedia dat in het kader van het regeerakkoord voor de studentenkortingskaart (en voor de uitvoeringskosten ervan) per student 270 euro is ingeboekt die ten laste van de Staat zou komen (tegen 1000 euro voor het bestaande studentenreisproduct).

  3. Wes Holleman zegt:

    De overgangsregeling van de basisbeurs voor zittende studenten geldt alleen voor studenten die in het studiejaar 2013/2014 al bezig waren met hun opleiding (DUB 31/12/2012), dus niet voor studenten op of na die datum aan een bachelor- dan wel masteropleiding beginnen.
    Wat de partiële beurs voor minder draagkrachtige studenten betreft: die geldt niet voor studenten met onvindbare of weigerachtige ouders, en voortaan wordt er bij het berekenen van de draagkracht van de ouders ook niet meer rekening gehouden met hun studieschuld en met het aantal minderjarige kinderen dat te hunner laste komt (DUB 30/10/2012).
    Verder wat de ziektekosten betreft: als ik het goed begrijp wordt de nominale premie 400 euro (dus veel lager dan de 900 euro die de student nu moet betalen) en zullen studenten zonder werkinkomen ook minder eigen risico moeten betalen dan de 350 euro die in 2013 te hunner laste komt, aangezien het risico inkomensafhankelijk wordt. Verder zullen de meeste werkstudenten minder kwijt zijn aan de Eigen Bijdrage Zorgverzekeringswet (voor zover die niet door de werkgever gedragen wordt), aangezien deze eveneens inkomensafhankelijk wordt. Daar staat tegenover dat de Zorgtoeslag (in 2013: max 950 euro) komt te vervallen.
    UPDATE I: Het eigen risico voor lage inkomens bedraagt 180 euro, en dat loopt voor hogere inkomens op naar 350 en 595 euro, zo bericht De Volkskrant (1/11/2012). Er wordt niet bij gezegd op welk kalenderjaar dat betrekking heeft.
    UPDATE II: Volgens Stef Blok (VVD) zal de nominale premie in 2014 255 euro bedragen (De Telegraaf 31/10/2012). Blijkbaar wordt dat dus in de jaren daarna geleidelijk verhoogd naar zo’n 400 euro.
    UPDATE III: Volgens het Hoger Onderwijs Persbureau (DUB 1/11/2012) is de berekeningsgrondslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW (drempel 20.000 euro) niet het individuele maar het gezinsinkomen. Als het HOP gelijk heeft (hetgeen ik bijna niet kan geloven), kan dat voor twee samenwonende werkstudenten een strop zijn.
    UPDATE IV: Als ik de toelichtingen op de website van de zorgverzekeraars goed begrijp, heeft het HOP ongelijk. Of ga ik dan voorbij aan het subtiele onderscheid tussen IAB en IAP?